Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015

28 Ιουλίου 1943


Το Ολοκαύτωμα της Μακρυνείας




Πηγή: εφημερίδα Λιθοβουνιώτικα νέα

Υπογράφει ο
 "ΜΑΚΡΥΝΕΙΟΣ"


Απόσπασμα


Στα τέλη Ιουλίου είναι η θλιβερή επέτειος από αυτό που ο λαός της Μακρυνείας ονομάζει «Το κάψιμο της Μακρυνείας» από τους Γερμανούς.

Η καταστροφή αυτή, δεν ήταν απλώς «κάψιμο της Μακρυνείας» ήταν «ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΥΝΕΙΑΣ» για τους λόγους που θα αναφερθούν παρακάτω.

Τα περισσότερα στοιχεία που παρατίθενται παρακάτω, προέρχονται από το βιβλίο του Διευθυντή και Χειρουργού Ιατρού Αυρηλιώνη Διονύσιου «ΤΟ ΠΡΟΣΚΑΙΡΟΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΝ Ε.Ε.Σ. ΓΑΒΑΛΟΥΣ - ΜΑΚΡΥΝΕΙΑΣ» το οποίο γράφτηκε ανεπηρέαστα μέσα στη θύελλα του εμφυλίου πολέμου στην Αθήνα το 1946.

Η Μακρυνεία προπολεμικά ήταν μια σχετικά πλούσια αγροτική περιοχή, που για τα δεδομένα της τότε εποχής, τα προϊόντα της, το λάδι και ο καπνός, έκαναν τους κατοίκους της να ζουν σχετικά πολύ καλά. Ο πόλεμος όμως του 1940 και στη συνέχεια λίγο αργότερα, η υποδούλωση της Χώρας μας από τους Γερμανούς και η σκληρότητα των κατακτητών μετέτρεψαν την χώρα μας σε μια κόλαση και ένα σωρό ερειπίων.

Όσοι Έλληνες δεν έκλειναν το μάτι στον κατακτητή και το έλεγε η ψυχή τους, πήραν το δρόμο προς τα βουνά δημιουργώντας τις αντιστασιακές οργανώσεις ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ, Ομάδα Ψαρρού κ.λπ. Αρχικός σκοπός τους, η αντίσταση στον κατακτητή, με ανταρτοπόλεμο, σαμποτάζ, ενέδρες κ.λπ. Παράλληλα η διατήρηση του ΗΘΙΚΟΥ, του Ελληνικού Λαού σε υψηλό επίπεδο και το μήνυμα της απελευθέρωσης, από την Γερμανική μπότα, μέσα από την Αντίσταση, οριοθετούσαν τις πράξεις που εκπλήρωναν το σκοπό τους.

Στις 27 Ιουλίου του 1943 μια μικρή ομάδα από 4 Γερμανούς, με ένα μικρό αυτοκίνητο, φεύγει από το Αγρίνιο με προορισμό την Μακρυνεία για το συνηθισμένο «πλιάτσικο» των χωριών. Μια ομάδα του ΕΑΜ Γραμματικούς - Γαβαλούς στήνει ενέδρα στους Γερμανούς στη θέση Χασάναγα, πίσω από τον Μύλο της Μπογλάστης με αποτέλεσμα δύο από αυτούς να σκοτωθούν και οι άλλοι δύο να αιχμαλωτισθούν. Τη νύκτα όμως ένας από τους αιχμαλώτους κατάφερε να διαφύγει και με βάρκα πέρα-σε απέναντι στα Αμπάρια και από εκεί πήγε στο Αγρίνιο, όπου ανέφερε το όλο γεγονός στην Γερμανική Διοίκηση. Την επόμενη ημέρα 28-7-1943 ξεκινά από το Αγρίνιο μια Γερμανική φάλαγγα με τανκς, φορτηγά και μοτοσικλέτες και εις αντίποινα επιδίδεται στην συστηματική καταστροφή των χωριών της Μακρυνείας και στη δολοφονία όσων ανθρώπων έβρισκαν στο πέρασμά τους. Συνεργεία Γερμανών στρατιωτών, αφού αφαιρούσαν από κάθε σπίτι ότι χρήσιμο και εμπορεύσιμο υπήρχε στη συνέχεια έριχναν κάποια σκόνη και με έναν πυροβολισμό το σπίτι γίνονταν παρανάλωμα του πυρός.

Η καταστροφή αυτή κράτησε δύο μέρες από το Ζευγαράκι έως τα Σιταράλωνα και η Μακρυνεία μετατράπηκε σε κρανίου τόπο - σωρό ερειπίων.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΤΕΣΤΡΑΜΜΕΝΩΝ ΟΙΚΙΩΝ ΑΝΑ ΧΩΡΙΟ
ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΙΤΑΛΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ
ΧΩΡΙΟ
ΟΙΚΙΕΣ
ΟΛΙΚΗ
ΜΕΡΙΚΗ
ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ
ΖΕΥΓΑΡΑΚΙ
100
80
0
ΚΑΤΩ ΚΕΡΑΣΟΒΟ
120
10
3
ΠΑΠΑΔΑΤΕΣ
310
8
1
ΜΑΤΑΡΑΓΚΑ
510
44
8
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ
230
132
2
ΓΑΒΑΛΟΥ
210
108
1
ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
180
90
60
ΔΑΦΝΙΑΣ
108
70
0
ΜΕΣΑΡΙΣΤΑ
120
10
0
ΠΟΤΑΜΟΥΛΑ
70
44
6
ΑΝΩ ΜΑΚΡΥΝΟΥ
168
2
3
ΚΑΨΟΡΑΧΗ
70
44
6
ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΟΝ
60
28
0
ΚΑΤΩ ΜΑΚΡΥΝΟΥ
130
22
3
ΛΥΣΙΜΑΧΕΙΑ
120
1
70
ΚΑΛΟΥΔΙ
100
4
3
ΠΑΜΦΙΟ
52
7
5
ΣΙΤΑΡΑΛΩΝΑ
250
94
0


Και σαν να μην έφτανε μόνο αυτό, δηλαδή η καταστροφή της περιουσίας του άμαχου πληθυσμού, οι εγκληματίες κατακτητές με σύνταξη τακτικού στρατού, ξεχύθηκαν με τανκς στον κάμπο της Μακρυνείας, όπου είχαν καταφύγει ηλικιωμένοι άνθρωποι, ανάπηροι, γυναίκες και μικρά παιδιά, οι οποίοι δεν κατάφεραν να φύγουν προς το δάσος του Αράκυνθου και εκεί άρχισε ένα από τα μεγαλύτερα και τρομερότερα εγκλήματα των Γερμανών. Εκεί πραγματοποιήθηκε το ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΥΝΕΙΑΣ.




Μέσα στα σπαρτά, στα αμπέλια, στα χαντάκια και κάτω από τις ελιές, ομάδες από γυναικόπαιδα εκτελούνταν με τον πλέον εγκληματικό τρόπο. Δύο μέρες κράτησε το ανθρωποκυνηγητό αυτό του κάμπου. Οι κάτοικοι παρακολουθούσαν το μεγάλο φονικό από τις ράχες του Αράκυνθου. Οι Μακρύνειοι, όταν οι Γερμανοί έφυγαν για το Αγρίνιο και κατέβηκαν στα καμένα και κατεστραμμένα σπίτια τους, διαπίστωσαν το δράμα της ανθρωποσφαγής, μέσα σε σκηνές αλλοφροσύνης που κράτησαν όλη τη νύχτα.

Βρέθηκαν γέροντες και παράλυτοι σκοτωμένοι πάνω στο κρεβάτι τους, νήπιο στην αγκαλιά της σκοτωμένης μητέρας του με το κεφάλι σπασμένο από τον υποκόπανο όπλου. Όποιος βρίσκονταν μπροστά σε Γερμανό εκτελούνταν. Στη Γραμματικού, το χωριό που πλήρωσε το μεγαλύτερο φόρο αίματος, μια οικογένεια (ΚΑΛΙΑΚΜΑΝΗ) τυφλώθηκε με τον πιο φρικώδη και απάνθρωπο τρόπο. Ολόκληρες οικογένειες σκοτώθηκαν με πολυβόλο. Εξήντα τέσσερις (64) νεκροί το διάστημα αυτό, στην ενιαία Μακρυνεία από την Λυσιμαχία μέχρι το Καλούδι και τα Σιταράλωνα. Οι περισσότεροι άμαχοι τον μαύρο Ιούλη του 1943. Και άλλοι νεκροί έπεσαν σε μάχες. 
Από προσωπικές πληροφορίες, από το βιβλίο του Νίκου Γ. ΖΙΑΓΚΟΥ «Αγγλικός Ιμπεριαλισμός και Εθνική Αντίσταση 1940-45» και από το βιβλίο του Γαβριήλ Αλπέντζου «Ανατομία της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου Πολέμου» παραθέτουμε τον παρακάτω κατάλογο των δολοφονημένων από τους Ιταλο-Γερμανούς συμπατριωτών μας, έστω για θύμηση στη ΜΝΗΜΗ ΤΟΥΣ.
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΕΝΤΩΝ ΜΑΚΡΥΝΕΙΩΝ

1. ΛΥΣΙΜΑΧΙΑ 
ΖΟΥΜΠΟΥΡΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ 5-6/7/1943 Λυσιμαχία 
Μάχη με Ιταλούς

2. ΛΥΣΙΜΑΧΙΑ 
ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ 5-6/7/1943 Παναγία Κλεισορρευμάτων 
Μάχη με Ιταλούς

3. ΛΥΣΙΜΑΧΙΑ 
ΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ ΛΑΜΠΡΟΣ 5-6/7/1943 Λυσιμαχία Άμαχος 
Δολοφ. από Ιταλούς

4. ΛΥΣΙΜΑΧΙΑ 
ΤΡΑΧΙΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ 5-6/7/1943 Λυσιμαχία Άμαχος 
Δολοφ. από Ιταλούς

5. ΛΥΣΙΜΑΧΙΑ 
ΚΡΙΤΣΙΟΒΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 5-6/7/1943 Λυσιμαχία Άμαχος 
Δολοφ. από Ιταλούς

6. ΖΕΥΓΑΡΑΚΙ 
ΤΣΑΝΤΖΑΡΟΥ ΑΘ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ - Ζευγαράκι 
Δολοφ. από Ιταλούς

7. ΚΕΡΑΣΟΒΟ 
ΚΟΚΚΟΡΟΣ Θ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ 27/7/1943 Κεράσοβο 
Δολοφ. από Γερμανούς

8. ΠΑΠΑΔΑΤΕΣ 
ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ 27-28/7/1943 Χωριό 
Δολοφ. από Γερμανούς

9. ΠΑΠΑΔΑΤΕΣ 
ΛΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ 27-28/7/1943 Χωριό 
Δολοφ. από Γερμανούς

10. ΠΑΠΑΔΑΤΕΣ 
ΛΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΙΟΣ 27-28/7/1943 Χωριό 
Δολοφ. από Γερμανούς

11. ΠΑΠΑΔΑΤΕΣ 
ΚΙΤΣΟΣ ΧΡ. ΒΕΛΙΣΑΡΙΟΣ 27-28/7/1943 Χωριό 
Δολοφ. από Γερμανούς

12. ΠΑΠΑΔΑΤΕΣ 
ΜΠΑΛΤΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ 27-28/7/1943 Χωριό 
Δολοφ. από Γερμανούς

13. ΠΑΠΑΔΑΤΕΣ 
ΣΤΕΚΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ 27-28/7/1943 Χωριό 
Δολοφ. από Γερμανούς

14. ΠΑΠΑΔΑΤΕΣ 
ΚΙΤΣΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 3-4/8/1944 Ναύπακτος 
Εκτελ. από Γερμανούς

15. ΠΑΠΑΔΑΤΕΣ 
ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 
Έπεσε σε μάχη με Γερμανούς

16. ΜΑΤΑΡΑΓΚΑ 
ΑΚΑΡΕΠΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ 27-28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

17. ΜΑΤΑΡΑΓΚΑ 
ΧΟΛΗΣ (από Κλεισσορεύματα) 27-28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

18. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΚΟΥΖΕΛΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 27-28/7/1943 Κάτσες Γραμμ. 
Δολοφ. από Γερμανούς

19. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΚΟΤΡΟΤΣΟΣ ΛΑΜΠΡΟΣ 27-28/7/1943 Ψυχαίικα 
Δολοφ. από Γερμανούς

20. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΚΑΛΙΑΚΜΑΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ 27-28/7/1943 Γερακούλα 
Δολοφ. από Γερμανούς

21. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΚΑΛΙΑΚΜΑΝΗ ΣΥΖ. ΧΑΡ. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑ 27-28/7/1943 Γερακούλα 
Δολοφ. από Γερμανούς

22. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΚΑΛΙΑΚΜΑΝΗ ΘΥΓ. ΧΑΡ. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑ 27-28/7/1943 Γερακούλα 
Δολοφ. από Γερμανούς

23. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΚΑΛΙΑΚΜΑΝΗ Κ. ΒΑΣΙΛΙΚΗ 27-28/7/1943 Γερακούλα 
Δολοφ. από Γερμανούς

24. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΚΑΛΙΑΚΜΑΝΗΣ ΧΑΡ. ΚΩΝ/ΝΟΣ 27-28/7/1943 Γερακούλα 
Δολοφ. από Γερμανούς

25. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ ΣΠ. ΑΓΑΘΗ 27-28/7/1943 Παλιοκόνακα 
Δολοφ. από Γερμανούς

26. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΘΑΝΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ 27-28/7/1943 Παλιοκόνακα 
Δολοφ. από Γερμανούς

27. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΜΠΟΥΝΑΣ ΖΑΧΟΣ (παράλυτος) 5/8/1944 Στο κρεβάτι του 
Δολοφ. από Γερμανούς

28. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ 
ΞΟΥΡΓΙΑΣ ΧΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ - Κρίκελλο Βάλτου
 Έπεσε σε μάχη με Γερμανούς

29. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΚΑΡΑΤΣΟΡΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 13/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

30. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΤΡΑΓΟΥΛΙΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ 28/7/1943 Τραγάνι 
Δολοφ. από Γερμανούς

31. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΚΟΥΡΣΑΡΗΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

32. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΠΙΕΡΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

33. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ από Παναιτώλιο 28/7/1943 Τραγάνι 
Δολοφ. από Γερμανούς

34. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΔΙΠΛΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ από Μυρτιά 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

35. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΔΗΜΗΤΡΕΛΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 28/7/1943 Τραγάνι 
Δολοφ. από Γερμανούς

36. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΔΗΜΗΤΡΕΛΗ ΒΑΡΒΑΡΑ 28/7/1943 Τραγάνι 
Δολοφ. από Γερμανούς

37. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΔΗΜΗΤΡΕΛΗ ΠΑΡΘΕΝΩΠΗ 28/7/1943 Τραγάνι 
Δολοφ. από Γερμανούς

38. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΜΠΑΛΑΣ ….. 28/7/1943 Τραγάνι 
Δολοφ. από Γερμανούς

39. ΓΑΒΑΛΟΥ 
ΠΑΤΡΩΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ 1944 Χαϊδάρι 
Εκτελ. από Γερμανούς

40. ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ 
ΚΑΡΚΑΤΣΟΥΛΗ ΒΑΣΙΛΩ 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

41. ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ 
ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ….. 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

42. ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ 
ΒΙΤΣΑΣ Β. ΙΩΑΝΝΗΣ 14/4/1944 ΑΓΡΙΝΙΟ 
Εκτελ. από Γερμανούς

43. ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ 
ΚΙΤΣΟΣ Ι. ΓΕΩΡΓΙΟΣ 14/9/1944 ΝΑΥΠΑΚΤΟΣ
 Έπεσε σε μάχη με Γερμανούς

44. ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ 
ΜΥΡΓΙΑΝΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ 14/9/1944 ΝΑΥΠΑΚΤΟΣ
 Έπεσε σε μάχη με Γερμανούς

45. ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ 
ΜΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ 14/9/1944 ΝΑΥΠΑΚΤΟΣ
 Έπεσε σε μάχη με Γερμανούς

46. ΤΡΙΧΩΝΙΟ 
ΚΟΥΤΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

47. ΤΡΙΧΩΝΙΟ 
ΚΑΛΤΣΑΣ ΖΩΗΣ 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

48. ΤΡΙΧΩΝΙΟ 
ΣΙΑΜΠΑΛΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

49. ΤΡΙΧΩΝΙΟ 
ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ ΚΩΣΤΑΣ από Δερβέκιστα 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

50. ΔΑΦΝΙΑΣ 
ΜΠΑΡΛΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

51. ΛΙΘΟΒΟΥΝΙ 
ΠΛΩΤΑΡΧΗΣ ΚΑΖΑΚΟΣ ΗΛΙΑΣ 5/6/1942 ΣΚΟΠΕΥΤΗΡΙΟ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ 
Εκτελ. από Γερμανούς

52. ΚΑΨΟΡΑΧΗ 
ΛΕΤΣΑ ΒΑΣΙΛΩ 28/7/1943 Παλιούρι Άμαχος 
Δολοφ. από Γερμανούς

53. ΚΑΛΟΥΔΙ 
ΚΑΛΟΥΔΙΩΤΗ Κ. ΜΑΡΙΑ 28/7/1943 
Δολοφ. από Γερμανούς

Για τα Θύματα που λόγω έλλειψης στοιχείων δεν αναφέραμε ζητάμε προκαταβολικά συγνώμη.





Και σαν να μην έφτανε η καταστροφή και το φονικό, αμέσως μετά διατάσσεται από τους Γερμανούς, η εκτόπιση του πληθυσμού προς την Ορεινή Τριχωνίδα και Ναυπακτία. Όλοι οι άνθρωποι, φορτωμένοι μαζί με τα εναπομείναντα υπάρχοντά τους, πήραν το δρόμο προς τα βουνά αφήνοντας πίσω τους στάχτες και καταστροφή.

Ένα μήνα κράτησε αυτό και μετά γυρνώντας πάλι στα χωριά τους προσπαθούσαν να επισκευάσουν πρόχειρα καταλύματα για την οικογένειά τους. Πισσόχαρτο για στέγη πάνω στους ερειπωμένους τοίχους και γύρω-γύρω τσιατμάδες από λυγιές ή καλαμίδες και λάσπη, χωρίς σκεπάσματα, χωρίς κρεβάτια νηστικοί και άρρωστοι προσπαθούν να επιζήσουν. Άγριος ο χειμώνας του 1943-44. 
 Πολύ δύσκολες οι νύκτες και οι οικογένειες κοιμούνται πλάι στα ζωντανά τους. Μαζί με τους εξαθλιωμένους Μακρύνειους τώρα βρίσκονται και πολλοί Ιταλοί, υπολείμματα μιας Μεραρχίας που προσχώρησε στον ΕΛ.ΑΣ. ύστερα από την συνθηκολόγηση της Ιταλίας τον Σεπτέμβριο του 1943. 
Οι χωρικοί όμως δείχνοντας την μεγαλοψυχία του Έλληνα, συγχώρεσαν τους πρώην εχθρούς τους, που ερείπωσαν τα χωριά τους και άρπαξαν την περιουσία τους και τους πρόσφεραν από το υστέρημά τους, στέγη και ένα κομμάτι ψωμί χρησιμοποιώντας τους ως εργάτες στα κτήματά τους. Έτσι πέρασε η Άνοιξη του 1944.

Στις 4 Αυγούστου 1944, φήμες κυκλοφορούσαν, λόγω μεγάλης κίνησης των Γερμανών στο δρόμο Αγρινίου - Μεσολογγίου, για νέες επιχειρήσεις των κατακτητών κατά των ανταρτών και για άλλους προετοιμασία των Γερμανών, για να φύγουν από την Ελλάδα. Ο κόσμος ανησυχούσε. 
Πράγματι τις πρώτες πρωινές ώρες της 5ης Αυγούστου οι καμπάνες άρχισαν να κτυπούν και οι Μακρύνειοι πήραν πάλι τον δρόμο προς τις χαράδρες του Αράκυνθου έχοντας μαζί τους ότι πρόλαβαν να πάρουν. Τα υπόλοιπα λιγοστά υπάρχοντά τους, τα «πλιατσικολογούν» οι Γερμανοί, οι οποίοι από τα χαράματα πυροβολώντας μπήκανε ξανά στην Μακρυνεία. Καίνε πάλι ότι είχε απομείνει από τον προηγούμενο χρόνο. Παραπήγματα, ταράτσες, αποθήκες. Πύρινες γλώσσες και κολώνες μαύρου καπνού ανεβαίνουν τον ουρανό της Μακρυνείας. 
Η Γερμανική φάλαγγα διασχίζει τη Μακρυνεία με ανοικτά φορτηγά γεμάτα με ρούχα, σκεύη, εργαλεία, άλλα με ζώα από κοτόπουλα μέχρι μοσχάρια και άλλα με τσουβάλια με σιτάρι και καλαμπόκι ακόμη και δοχεία με λάδι. Ότι δεν μπορούσαν να πάρουν το έχυναν ή το παρέδιδαν στη φωτιά. 
Δυστυχώς την Γερμανική αυτή φάλαγγα που διέσχιζε το σωρό ερειπίων και την πλήρη καταστροφή κατά μήκος του δρόμου της Μακρυνείας, ακολουθούσαν μερικές δεκάδες Έλληνες, άλλοι με στολή τσολιά, άλλοι με πολιτικά, οικτροί ουραγοί και συνεργάτες των δημίων της πατρίδας των, όπως αναφέρει στο βιβλίο του ο γιατρός ΑΥΡΗΛΙΩΝΗΣ.

Μετά την Μακρυνεία σειρά είχαν τα χωριά της Τριχωνίδας. Από το Θέρμο έως τον Προυσό, μαύρισε ο ουρανός από το κάψιμο όλων των χωριών.


Οι φωτογραφίες δεν έχουν σχέση
με την περιοχή της Μακρυνείας.
Αλιευμένες από το διαδίκτυο.

Σάββατο, 25 Ιουλίου 2015

Η τραγωδία της Στάνου, Ιούλιος 1963...

...ανήμερα της Αγίας Παρασκευής.


52 χρόνια πριν...
26 Ιουλίου του 1963, ξημερώματα της γιορτής της Αγίας Παρασκευής, μια βάρκα με νεαρούς προσκυνητές από την Στάνου, ανατράπηκε και βούλιαξε στα μισά της λίμνης της Αμβρακίας, παρασέρνοντας στον θάνατο 26 νέους ανθρώπους και παιδιά ηλικίας από οκτώ έως 42 ετών…..
Τριάντα τρία άτομα είχαν επιβιβαστεί σε βενζινόπλοιο για να μεταβούν απέναντι από το χωριό Στάνος, στο παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής που γιόρταζε. Κι εκεί στη μέση περίπου της διαδρομής, το πλοιάριο ανετράπη...

Ο Τύπος της εποχής έγραψε για το τραγικό συμβάν


















Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Τρίτη, 23 Ιουνίου 2015

Θερινά σινεμά


Είναι κάτι νύχτες με φεγγάρι
μες τα θερινά τα σινεμά
νύχτες που περνούν
που δε θα ξαναρθούν
μ’ αγιόκλημα και γιασεμιά
….



Τα θερινά σινεμά….αναμνήσεις από βραδιές με πανσέληνο κι αστέρια, χαλίκια κάτω από τα πόδια, άβολες πλαστικές ή πάνινες καρέκλες και ποπ κορν, ηλιόσπορο και πασατέμπο, γκαζόζες και πατατάκια, μυρωδιές από αγιόκλημα, νυχτολούλουδα και γιασεμιά, τραγούδια στο διάλειμμα από την φωνή του Βογιατζή..




Το 1930 ανοίγει στο Αγρίνιο ο πρώτος χειμερινός κινηματογράφος και επτά χρόνια αργότερα, το 1937, ανοίγει ο πρώτος θερινός, στην σημερινή οδό Σαλάκου 4. Το «ΔΙΟΝΥΣΙΑ». Ιδιοκτήτες οι Πολύζος και Χολιασμένος και αργότερα πέρασε στα χέρια του Νώντα Δαλιάνη και Νίκου Κονταξή. Έκλεισε οριστικά το 1950.






Το 1945, μετά τον πόλεμο, ανοίγει επί της οδού Ηλία Ηλιού ο θερινός κινηματογράφος «ΕΣΠΕΡΟΣ», ιδιοκτησίας του Σπύρου Τσικνιά. Λειτούργησε επί τρία χρόνια και κλείνει οριστικά το 1948.

Το 1946 άρχισε να λειτουργεί ένας νέος θερινός κινηματογράφος, επί της οδού Παπαστράτου, το «ΡΕΞ». Ιδιοκτήτες οι Γιάννης Μουστακόπουλος, Μίμης Πετρόπουλος και Παπαλάμπρος. Αργότερα πέρασε στα χέρια των αδελφών Τσιτσιμελή και λειτούργησε μέχρι το 1975.


Την δεκαετία του ’60, ανοίγουν επί της οδού Παπαστράτου 75 το καλοκαιρινό «ΠΑΝΘΕΟΝ» (1960-1975), ιδιοκτησίας Κώστα Βοσκόπουλου, το «ΡΙΑΛΤΟ», απέναντι από το Πάρκο, επί της Ελευθερίου Βενιζέλου, ιδιοκτησίας των αδελφών Γεωργίου, το «ΑΚΡΟΠΟΛ», στα σύνορα Αγρινίου και Αγ. Κων|νου, ιδιοκτησίας του Γιώργου Βελούδα και το «ΕΝΤΕΛΒΑΪΣ», επί της Χαριλάου Τρικούπη 33, ιδιοκτησίας του Σωτήρη Κατσίκη.

"ΠΑΝΘΕΟΝ"

"ΠΑΝΘΕΟΝ"


Το θερινό σινεμά «ΕΛΛΗΝΙΣ», άνοιξε το 1952 και ήταν ιδιοκτησίας Κονταξή. Σήμερα είναι πλέον δημοτική επιχείρηση και είναι το μοναδικό θερινό σινεμά που λειτουργεί στο Αγρίνιο.

1952. Εγκαίνια "ΕΛΛΗΝΙΣ"


"ΕΛΛΗΝΙΣ" 


"ΕΛΛΗΝΙΣ" 1974

"ΕΛΛΗΝΙΣ" 1974



Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Σάββατο, 20 Ιουνίου 2015

Καταφύγια και βομβαρδισμοί...

...στην πόλη του Αγρινίου, κατά την περίοδο του πολέμου του ‘40


Τα Γερμανικά στρατεύματα πάτησαν για πρώτη φορά το πόδι τους στο Αγρίνιο στις 22 Απριλίου του 1941,δύο μέρες μετά το Πάσχα.

Δύο μέρες πριν, ανήμερα της Κυριακής του Πάσχα, στις 20 Απριλίου, το αεροδρόμιο του Αγρινίου είχε καταληφθεί από Γερμανούς αλεξιπτωτιστές.
Είχε προηγηθεί ένας σφοδρός βομβαρδισμός του αεροδρομίου τα ξημερώματα της Κυριακής του Πάσχα, στις 5.30 το πρωί.
Τότε στο αεροδρόμιο, προσγειώνονταν και απογειώνονταν ελληνικά αλλά και συμμαχικά (Αγγλικά) πολεμικά αεροπλάνα.
Κατά τον βομβαρδισμό αυτόν δεν υπήρχαν θύματα, ούτε αεροπλάνα είχαν χτυπηθεί, αφού τα συμμαχικά είχαν απογειωθεί με προορισμό το Κάιρο, μία μέρα πριν.
Λίγες μέρες πριν από αυτό τον βομβαρδισμό, την Μεγάλη Τετάρτη, 16 Απριλίου του ’41, η σειρήνα, που είχε τοποθετηθεί στην στέγη του διώροφου ξενοδοχείου «ΗΛΙΟΝ ΠΑΛΛΑΣ», «στρίγγλισε»,  γύρω στο μεσημέρι. Δεν ήταν η πρώτη φορά που γινόταν αυτό. Πολλές φορές ο απαίσιος αυτός ήχος είχε προειδοποιήσει τους κατοίκους να τρέξουν να κρυφτούν στα καταφύγια ή στα υπόγεια που χρησιμοποιούσαν σαν καταφύγια, χωρίς όμως να γίνει κάποια αεροπορική επίθεση.


Εκείνη την μέρα όμως, λίγα λεπτά μετά την προειδοποίηση, ένας εκκωφαντικός βρόντος ακούστηκε στο κέντρο του Αγρινίου. Ταυτόχρονα, κι άλλοι, λίγο πιο μακρινοί …
Η πρώτη βόμβα έπεσε στην αρχή της οδού Παπαϊωάννου. Μία δεύτερη, πίσω από το κτίριο της κλινικής του Δανέλλη και συγκεκριμένα στην αυλή του σπιτιού του Κώστα Γιαννακόπουλου. Μία τρίτη βόμβα έπεσε στην αυλή της οικίας Ναούμ και η τέταρτη στην οδό Παναιτωλικού κοντά στο μαγαζί των αδελφών Μήτσου και Γιάννη Παπαχρήστου (Μίγκα).
Η δεύτερη βόμβα σκότωσε την σύζυγο του Κώστα Γιαννακόπουλου και τους Ευθύμιο και Χρήστο Μάγο, πατέρα και γιό, από το Δοκίμι.
Ο Θ.Μ.Πολίτης, μετά από έρευνα που έκανε, αναφέρει ονομαστικά τους νεκρούς εκείνης της επίθεσης.

Φωτογραφία του Γιώργου Στρατούλη, όπου φαίνονται ακόμη
 και σήμερα τα ίχνη της βόμβας
στην μάντρα του περιβόλου της Τράπεζας Ελλάδος


Α’ Νεκροί (από θανάσιμα τραύματα θραυσμάτων βομβών)

v Σπυρίδων Τόντος του Δημοσθ., υπομοίραρχος Χωροφυλακής, ετών 40.
v Λάζαρος Μουμουγιάνης του Δημ., ιδιωτικός υπάλληλος, ετών 40.
v Κων|νος Παπαλένης ή Παπανικολάου του Νικ., ετών 28.
v Ιωάννης Χονδρογιάννης του Αναστασίου, επιλοχίας, ετών 29.
v Τρύφων Βουλωμένος από το Παναιτώλιο, ετών 27.
v Ελένη συζ. Κων|νου Γιαννακόπουλου, ετών 41.
v Ευθύμιος Μάγος από το Δοκίμι, γεωργός, ετών 50.
v Χρήστος Μάγος του Ευθυμίου, από το Δοκίμι, ετών 17.
v Χαράλαμπος Παρθενίου του Κω|νου, στρατιώτης, ετών 26.
v Αθανάσιος Τριανταφύλλου του Ιωάννη, μαθητής, ετών 12.
v Βασιλική χήρα Κων|νου Σύρρου, ετών 55.

Καταφύγια στο Αγρίνιο

Κατά την διάρκεια του πολέμου, οι τοπικές και τεχνικές υπηρεσίες των Δήμων, μετά από μελέτες έκριναν και όριζαν ποια κτίρια ήταν κατάλληλα για καταφύγια.
Αρκετά κτίρια και σπίτια στο Αγρίνιο κρίθηκαν κατάλληλα. Σαν κατάλληλα μεταξύ άλλων κρίθηκαν:

v οι καπναποθήκες Παπαπέτρου,
v το υπόγειο της Τράπεζας Ελλάδος,

v οι καπναποθήκες Κόκκαλη,
v τα υπόγεια των «Παπαστρατείων Εκπαιδευτηρίων»


v τα υπόγεια των 1ου, 2ου και 3ου Δημοτικών Σχολείων,
v το υπόγειο του ξενοδοχείου «ΗΛΙΟΝ ΠΑΛΛΑΣ»,


v το υπόγειο της οικοδομής του Κων|νου Πολίτη, οδός Τσαλδάρη και Δαγκλή,
το υπόγειο της οικοδομής του γεωπόνου Ιωάννη Λούσκα, στον Άγιο Κων|νο.


Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~