Κυριακή, 27 Οκτωβρίου 2013

Οι Δυνάμεις Κατοχής....

...στο Αγρίνιο





Νύχτα της 21ης προς 22ας Απριλίου του 1941.

Τα πρώτα τμήματα των Γερμανών ανιχνευτών μπαίνουν στο Αγρίνιο. Το πρωί της 22ας Απριλίου μπαίνουν και τα μηχανοκίνητα τμήματα της Γερμανικής Μεραρχίας Leib Standart, με επικεφαλής τον Διοικητή Μέραρχο Ντίτριχ.

Μία ομάδα Αγρινιωτών τους επιφυλάσσει θερμή υποδοχή με ανθοδέσμες, σε αντίθεση με τις επίσημες τοπικές αρχές που απέχουν και δεν συμμετέχουν στην υποδοχή. Δήμαρχος τότε του Αγρινίου, ο Δημήτριος Βότσης.

Οι Γερμανοί ζητούν να παρουσιαστούν ενώπιόν τους ο Δήμαρχος και οι επικεφαλής της Χωροφυλακής. Θέτουν την Χωροφυλακή υπό τις διαταγές τους και απαιτούν την παρουσίαση του Δημάρχου με την απειλή ότι εάν δεν εμφανιστεί θα διορίσουν ως Δήμαρχο έναν λοχία των ES-ES.

17 Μαΐου του 1941 μπαίνει στο Αγρίνιο η Ιταλική Μεραρχία ΚΑΖΑΛΕ με Μέραρχο Διοικητή, αρχικά τον Κάρολο Ντελόζο, ο οποίος αργότερα αντικαταστάθηκε από τον Μάριο Ματζάνι.

Στις 8 Σεπτεμβρίου του 1943 οι Ιταλοί παραδίνουν την στρατιωτική Διοίκηση στους Γερμανούς. Ανώτερος Διοικητής των Γερμανικών δυνάμεων ήταν ο Ντόλμαν. Οι Γερμανικές δυνάμεις ανήκαν στην Μεραρχία «Εντελβάις» (Άνθος του Βορρά), με επικεφαλής τον Διοικητή Μέραρχο Φον Βάιτς. Διοικητής Φρούραρχος Αγρινίου, ο Μπάουμαν.

Στρατωνισμός των δυνάμεων κατοχής στο Αγρίνιο


Γερμανικό Φρουραρχείο

Οικία Σκαλίγκου

Εγκαταστάθηκε στο ανώγειο τμήμα της οικίας Σκαλίγκου, στην Πλατεία Μπέλλου.
Στο ισόγειο του ίδιου κτιρίου εγκαταστάθηκε ο φρουρός και συνεργάτης του Φρούραρχου Γιόχαν, ενώ ο ίδιος έμενε στο ανώγειο σπίτι του ζαχαροπλάστη Πολέμαρχου Ζήνα επί της Παπαστράτου και Δημοτσελίου.
Ο Φρούραρχος Μπάουμαν έμενε αρχικά στο σπίτι των Σωχωριταίων, επί της οδού Μπαϊμπά και αργότερα στο σπίτι του Λάμπρου Παπαβασιλείου επί της Παπαστράτου.



Ξενοδοχείο "Ακροπόλ"
Γκεστάπο

Στεγάζονταν στο ξενοδοχείο «Ακροπόλ», στην Πλατεία Μπέλλου, με διοικητή τον λοχαγό Όλλενχάουερ.
Παράρτημα της Γκεστάπο, στεγάζονταν στο σπίτι του Ηλία Λέκκα, στην οδό Σκίπη.





Γερμανική Γενική Στρατιωτική Διοίκηση Στερεάς

Στεγάζονταν στο σπίτι του Μεγαπάνου, απέναντι από την Εθνική Τράπεζα, με διοικητή τον συνταγματάρχη Όττο.


Κομμαντατούρ
Στεγάζονταν στο σπίτι του Ματσούκα, στον σιδηροδρομικό σταθμό, με φρούραρχο τον συνταγματάρχη Τόρμαν (κατ’ άλλους Τέλμαν).

Οικία Ματσούκα. 

Λέσχη Γερμανών

Ήταν στο ακίνητο των αδελφών Κοντογιώργου, στην Πλατεία Μπέλλου.



Γερμανικές και Ιταλικές αποθήκες φαρμάκων

Στο σπίτι του Αριστείδη Σχισμένου, επί των οδών Μπαϊμπά και Κακαβιά.



Ιταλικό Φρουραρχείο

Στεγάστηκε στο σπίτι του Χρήστου Αθανασόπουλου, πράκτορα εφημερίδων, επί των οδών Αναστασιάδη και Δαγκλή.

Ιταλοί στρατιώτες στο Αγρίνιο.
Η φωτογραφία είναι της Μαρίας Rixinger



Ιταλικό Στρατοδικείο

Είχε την έδρα του στο Β΄Δημοτικό Σχολείο


Ιταλική Καραμπινιερία

Στεγάστηκε στο σπίτι του Αριστείδη Σχισμένου, επί των οδών Μπαϊμπά και Κακαβιά.
Το Α΄Αστυνομικό Τμήμα της Καραμπινιερίας στεγάστηκε στο σπίτι του Μιχαήλ Μανιάτη, επί των οδών Ηλία Ηλιού και 39ου Συντάγματος. Στο ίδιο κτίριο ήταν και το σπίτι του Ιταλού Λοχαγού Καραμπινιερίας.


Αναρρωτήριο-Νοσοκομείο Γερμανών

Στεγάστηκε στον πρώτο όροφο του Παπαστρατείου Γυμνασίου


Αναρρωτήριο-Νοσοκομείο Ιταλών

Στεγάστηκε στον πρώτο όροφο του διπλανού 5ου Δημοτικού Σχολείου


Γραφεία ES-ES

Οικία Γιάννη Χαραλαμπίδη.
Το άντρο των ES-ES
Είχαν την έδρα τους στην οικία Χαραλαμπίδη, επί της οδού Ευτυχίας Καλύβα και παράρτημά τους επί της οδού Δεληγιώργη 13.


Γερμανικές αποθήκες πυρομαχικών

Στεγάζονταν σε λιοστάσια στον Άγιο Ιωάννη τον Ρηγανά.



Πολλά σπίτια στο Αγρίνιο επιτάχθηκαν και στεγάστηκαν Γερμανοί και Ιταλοί αξιωματούχοι. Μερικά από αυτά ήταν το σπίτι του Σκαλτσά επί της Παπαστράτου, το σπίτι του Δημητρίου Τσακανίκα (πρώην Δημάρχου) επί της Χαριλάου Τρικούπη, το σπίτι του αλευρέμπορα Χρήστου Παπανδρέου επί της Μπαϊμπά, το σπίτι του Διονυσίου Παπαπάνου στην πλατεία Καραπανέικα, και πολλά άλλα.
Επιταγμένα ακίνητα ήταν επίσης οι αποθήκες Χαριλάου Φαρμάκη, Αβραμίκου, Παπαστράτου, Παναγοπούλου, Παπαπέτρου, Κόκκαλη.



ΠΗΓΗ: "Το Αγρίνιο" του Κώστα Μαραγιάννη
Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Σάββατο, 12 Οκτωβρίου 2013

Το Συντριβάνι μέσα στον χρόνο...

Πλατεία Παναγοπούλου, 
Πλατεία Δημαρχείου 
αλλά για μας το Συντριβάνι.


Η φωτογραφία είναι της Βάσως Παντούλα























Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Παρασκευή, 11 Οκτωβρίου 2013

Αυλακιά




της "Αριάδνης Δάντε"



Με αναμνήσεις τρυφερές 
φέρνω στο νου το Αγρίνιο 
εκεί όπου μεγάλωσα 
με φτώχεια και με ζήλο


Με αγάπη οικογένεια 
Δεμένα όλα τ’αδέρφια 
Η μάνα μου με Υπομονή 
Ο πατέρας με Εργασία 
Από μικρή στην αυλακιά
 Έμαθα την ουσία


Από το βιβλίο του Βασίλη Μανδέλου
"Λαογραφικά και Ιστορικά της Νέας Αβώρανης"



Κορμί μου δουλευτό πολύ 
Καπνά, κόλλα στα ρούχα 
Θυμάμαι κλείναν τα σχολειά 
Τι στεναχώρια που’χα…


Και δουλεμένη από μικρή 
Έγινα μια πέτρα, 
Να αντέχω τα εμπόδια 
Μες στην ζωή την κλέφτρα
 Όμως θυμάμαι πάντοτε τον αύλακα, το αυλάκι 
Και το νερό που έπινα μέσα από το χαντάκι

Παιχνίδι μέσα στα χώματα, 
Φωνές, χαρές στη λάσπη 
Μες στην ψυχή το Αγρίνιο μου 
κρύβει πολλή αγάπη…





Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Σάββατο, 5 Οκτωβρίου 2013

Οδός Σκαλτσοδήμου

Κεντρική Πλατεία ή Απάνω Πλατεία, παλιότερα, ήταν η (πρώην) Πλατεία Στράτου, σημερινή Πλατεία Ειρήνης. 


Η Απάνω Πλατεία με την οδό Σκαλτσοδήμου
στις αρχές του 20ου αιώνα

Η Πλατεία Μπέλλου, λεγόταν Κάτω Πλατεία.
Στην Απάνω Πλατεία και στους γύρω από αυτή δρόμους ήταν συγκεντρωμένη όλη η εμπορική και επαγγελματική δραστηριότητα της πόλης, καφενεία, μπακάλικα, ταβέρνες, κουρεία και κάθε είδους καταστήματα.
Ο δήμαρχος Αντρέας Σκαλτσοδήμος, από τον οποίο πήρε το όνομά της η οδός Σκαλτσοδήμου, άσκησε τα καθήκοντά του για 2 χρόνια περίπου, από το 1885 έως το 1887. Διορίσθηκε ως δήμαρχος, μετά τον ξαφνικό θάνατο του δημάρχου Μιχαήλ Μπέλλου από ανακοπή εν ώρα συνεδριάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου τον Νοέμβριο του 1885.


Η Απάνω Πλατεία με την οδό Σκαλτσοδήμου
στις αρχές του 20ου αιώνα

Η Αγρινιώτισσα φίλη Μαρία Rixinger, μου έστειλε ένα κείμενο με τα καταστήματα και τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνταν στην οδό Σκαλτσοδήμου, την δεκαετία του ’60.



Ανεβαίνοντας την οδό Σκαλτσοδήμου μέχρι τον Παιδικό

 Σταθμό από το 1958 και μετά.


 Αγαπητοί φίλοι,                                                                                                        
Κλείνω τα μάτια μου σαν τη μικρή Αλίκη των Θαυμάτων και προσπαθώ να θυμηθώ το δρόμο που έζησα την παιδική και νεανική μου ζωή.
Να θυμηθώ τα μαγαζιά του και τους ανθρώπους του, από το 1958 και μετά. Τα χρόνια είναι πολλά, μερικά ονόματα δεν μπορώ να τα θυμηθώ και ίσως έχω και μερικά  λάθη.
Ανεβαίνοντας από το ταχυδρομείο δεξιά ακριβώς στη γωνία  ήταν η ποτοποιία Αντωνοπούλου. Περνούσαμε κι όλος ο τόπος μύριζε ούζο και κονιάκ. Δίπλα ήταν το ραφείο του Κούκα, μετά το μανάβικο του  Μάτσα, το κουρείο του κυρ Φώτη και το γραφείο του μεσίτη Κομελάγιου. Αργότερα ήταν εκεί ένα καφενεδάκι κι ένα πρακτορείο ΠΡΟΠΟ.



Μια μικρή σκαλίτσα(είσοδος σπιτιού) χώριζε αυτά από τα επόμενα.
Το επόμενο ήταν το γαλακτοπωλείο του  Γράψα, μετά το ραφείο του Μανθόπουλου, το συμβολαιογραφείο του Μαγκλάρα και τέλος ήταν δύο μπακάλικα του  Τσουκαλά και του  Λιαπίκου. Αργότερα ήρθαν εκεί υποδήματα και ο  Πίτλιγγερ με τα γύψινα και πολύ αργότερα ένας φούρνος.
Περνώντας την οδό Αντωνοπούλου, στη γωνία ήταν, παλιά, το καφενείο του μπάρμπα Γιάννη του Κοτσώργη, με την πάροδο των χρόνων την θέση του την πήρε  ένα κατάστημα ηλεκτρικών ειδών, ένα σουβλατζίδικο και τέλος ένα τσαγκαράδικο. Δίπλα ήταν το κουρείο του  Σκουλαρίκου. Πιο πάνω ήταν, παλιά, η ταβέρνα του Βασιλόπουλου και αργότερα το καθαριστήριο του  Αντωνίου.
Στην στοά που ακολουθεί ήταν ο οδοντοτεχνίτης Πάνος Πάσιος(1966), για λίγο χρόνο ένα ουζερί, του ποδοσφαιριστή Μπάθα και αργότερα το ουζερί του Τασούλη. Βγαίνοντας από τη στοά ήταν η ταβέρνα του  Ασημάκη με τη γνωστή καλή πατσά, στη θέση της ήρθε αργότερα ο  Γράψας, και μετά ο  Βλαχόπουλος επίσης με γαλακτοκομικά.



Στη συνέχεια ήταν το γενικό εμπόριο του Σαλάπα, λίγο αργότερα και πρατήριο αναψυκτικών και μπύρας, μετά ήρθε ο Νικάκης εκεί. Πιο δίπλα στεγαζόταν το σιδηροπωλείο του Ζησιμόπουλου. Περνώντας το στενάκι έβλεπες το ραφείο του  Βότση και του κυρ Γιάννη και δίπλα ακριβώς ήταν, παλιά, ο τσαγκάρης ο κυρ Αντώνης.                                                                                                                                                                                                                                                      Περνώντας το δρομάκι (Καφαντάρη) συναντούσες τον κυρ Μήτσο τον τσαγκάρη. Μια ζωή εκεί, με φίλους, με μηχανές, με τον Παναιτωλικό και πάντα με τον καλό λόγο στο στόμα. Λυπήθηκα που φέτος (2013) έκλεισε.
Δίπλα ήταν παλιά ο Μωραΐτης με τα ωραία γιαουρτάκια. Εκεί ήρθε μετά η ταβέρνα του Χαλβατζή, μετά το ραφείο του Καλυβόπουλου με τον  Στριμμένο και αργότερα τα είδη προικός του  Στριμμένου. Προχωρώντας στη γωνία ήταν το οπωροπαντοπωλείο του Τασούλη,  ακολουθούσε ο Μαστρογιάννης. Θυμάμαι τις βδέλλες του Μαστρογιάννη μέσα στην γυάλα…και μετά το μαγαζί του Κατερινόπουλου. Ο γιός του, ο Οδυσσέας, έπαιζε  για τη γειτονιά κινηματογράφο στον Παιδικό. Τα πρώτα φιλμ τα είδαμε εκεί χωρίς εισιτήριο. Καλή του ώρα! Το τελευταίο μαγαζάκι ήταν πάντα μανάβικο, παλιά, ο μπάρμπα Γιάννης μετά ο κυρ Αντρέας. Στο  τέλος ήταν ένα οίκημα και εκεί στεγαζόταν για κάποιο διάστημα η Πρόνοια.


Ανεβαίνοντας από το ταχυδρομείο την οδό Σκαλτσοδήμου προς τον Παιδικό Σταθμό αριστερά.
Στη γωνία ήταν το μαγαζί με είδη νεωτερισμών και προικός του Αντωνίου, δίπλα ο  Γρηγορόπουλος που πωλούσε ποτά χύμα. Στη συνέχεια, παλιά, ήταν ο φούρνος Βακαλόπουλου, μετά ήρθε το φανοποιείο Κούτσικου και δίπλα ήταν το μικρό μαγαζάκι της κυρα Λενίτσας που πωλούσε χαλκομανίες. Πιο πάνω ο Λαζαρίνης με τα αυγά και στον ίδιο χώρο αργότερα το κρεοπωλείο του Τσαμπά και αργότερα ένα σουβλατζίδικο.



Ακολουθούσε το ζαχαροπλαστείο του κυρ- Γιάννη και της κυρα- Γιάννενας (γύρω στα 1960) με τις υπέροχες πραλίνες, κωκ και καραμέλες ασπροκόκκινες που έκαιγαν. Στο ίδιο μαγαζί αργότερα ήρθε η ταβέρνα του Βασιλόπουλου που ήταν λίγο πιο πάνω.
Ακολουθούσαν ιατρεία, το οίκημα ανήκε στο νοσοκομείο, πάνω δε από αυτά, αν θυμάμαι καλά, ήταν η Γυναικολογική. Στη συνέχεια ήταν το νοσοκομείο, αργότερα έγινε Εμπορική Σχολή και τέλος Τεχνικές Σχολές. Εκεί αργότερα το κρεοπωλείο του Σταθόπουλου υπήρχε κι ένα καφενείο προς τη Δημοτική Αγορά. Μετά το νοσοκομείο ήταν η Δημοτική Αγορά. Μέχρι το 1965 γινόταν η Λαϊκή Αγορά κι αργότερα ήρθαν τα πρατήρια των φρουτοπαραγωγών. Μέσα στην Δημοτική Αγορά είχε καφενείο ο κ. Γιάννης. Έξω υπήρχε ένα περίπτερο για λίγα χρόνια.



Στη συνέχεια ήταν το σπίτι του Μπάλλα – Μαυροδημοπούλου. Από κάτω είχε κατά καιρούς μαγαζάκια, όπως ένα κομμωτήριο, το στιλβωτήριο του Κώστα και Βαγγέλη Χαλβατζή και τελευταία το ραφείο του Αμάραντου. Δίπλα ήταν αρχικά το ράδιο Αβώρ, αργότερα όμως μεταφέρθηκε απέναντι και στη θέση του ήρθε ο Ζησιμόπουλος. Ακολουθούσε το καφενείο του μπάρμπα Γιώργου Παπαδόπουλου και σ ένα μικρό μαγαζάκι δίπλα ήρθε ο κυρ Φώτης ο κουρέας και μετά ο ηλεκτρολόγος ο Μάτσας.


Το Νοσοκομείο

Πιο πάνω ήταν το μαγαζί του Τσεκούρα με αυγά, σκούπες κ.τ.λ. και στον ίδιο χώρο αργότερα μεταφέρθηκε από απέναντι το ραφείο του Βότση.
Φτάσαμε στη γωνία. Εκεί το 1958 στεγαζόταν η ταβέρνα Παπαχρήστου, αργότερα η ταβέρνα Χαλβατζή και τελευταία ο Β. Νικάκης.



Λίγα λόγια και για το περίπτερο της γειτονιάς που ήταν απέναντι από τον Παιδικό Σταθμό και που δεν υπάρχει πλέον. Όπως και σε όλα τα περίπτερα έτσι και στο περίπτερο της γειτονιάς μας τότε αγοράζαμε ασπιρίνες και καλμόλ για τη θεία, ξυραφάκια για τον πατέρα, τσιμπιδάκια και φουρκέτες για τα μαλλιά, τσιγάρα με το κομμάτι και όχι πακέτο, σοκολάτες ΙΟΝ και ροζ τσίχλα για τσιχλόφουσκες. Ο περιπτεράς την έκοβε με το μαχαίρι γιατί ήταν σε μασουράκι.

Τα μοναδικά κτήρια και σπίτια που υπάρχουν ακόμη από εκείνη την εποχή είναι η Δημοτική Αγορά, το σπίτι Καρβούνη, Σαλάπα και Καλαμάρα.


Το κείμενο είναι της Μαρίας Rixinger
Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~

Τρίτη, 1 Οκτωβρίου 2013

Από τα υποζύγια...

...στους τροχούς.

1936.
 Ένα από τα πρώτα αυτοκίνητα στο Αγρίνιο


1939
Νίκος Παντούλας και Γιάννης Φασούλης



Η οικογένεια Γιάννη Φασούλη
φωτογραφίζεται με το αυτοκίνητό τους



Ο Σωτήρης Φασούλης με το αυτοκίνητό του

Τις φωτογραφίες μου τις παραχώρησε η Βάσω Παντούλα.
Σ' ευχαριστώ πολύ Βάσω!!!

Share
Divider Graphics
~Αγρίνιο...Γλυκές Μνήμες~