Πέμπτη, 12 Ιανουαρίου 2012

Η άγνωστη "δίκη των Βιομηχάνων" το 1948





ΟΙ ΑΔΕΛΦΟΙ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΣΤΟ ΕΚΤΑΚΤΟ ΣΤΡΑΤΟΔΙΚΕΙΟ!
   

Κάθισαν στο εδώλιο για συμμετοχή τους στην προπαρασκευή των «εγκλη­ματικών πράξεων» του ΚΚΕ.

Γιάννης Παπαστράτος: «Το ΚΚΕ μου πρότεινε να γίνω αρχηγός του κράτους»!

Η χαλκευ­μένη κατηγορία και πώς χρησιμοποιήθη­κε από το αντικομμουνιστικό κράτος.
papastratos

Τον Μάιο του 1948, ενώ ακόμη μαίνεται ο εμφύ­λιος πόλεμος, μια δικαστική υπόθεση συγκεντρώνει το πανελλήνιο ενδιαφέρον. 
Πρόκειται για τη «δί­κη των βιομηχάνων» στο έκτακτο στρατοδικείο της Αθήνας. 
Ο επιφανέστερος, ανάμεσα στους κα­τηγορούμενους, ήταν ο Γιάννης Παπαστράτος, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της κα­πνοβιομηχανίας (εκλέχτηκε στη θέση μετά τον θάνατο του αδελφού του Σωτήρη το 1940 και δια­τήρησε την ιδιότητα ως τον θάνατό του). «Πάπας» των καπνεμπόρων και, μαζί με τους αδελφούς του, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας καταναλωτικών προϊ­όντων. 
Είναι σαφές ότι στο πρόσωπο του δικάζο­νται όλοι οι Παπαστράτοι. 
Η κατηγορία φοβερή και τρομερή: 
«Υπαίτιοι ότι εκ συστάσεως εν Αθή­ναις και αλλαχού από του Νοεμβρίου 1946 μέχρι 29 Μαρτίου 1948, ενώ το ΚΚΕ μετ' άλλων αγνώ­στων διήγειρε στάσιν, κατήρτισεν ενόπλους δυ­νάμεις, συνεννοηθέν προς τούτο με ξένους, οι ο­ποίοι εκ προθέσεως προπαρασκεύαζον κατ' εξα­κολούθηση τας εγκληματικάς ταύτας πράξεις διά της οικονομικής ενισχύσεως των αυτουργών...»
Οι Παπαστράτοι κατηγορούνταν ως χρημα­τοδότες των κομμουνιστών στον εμφύλιο πόλεμο! Αυτή η άγνωστη πτυχή, στη γνωστή κατά τ' άλλα προσωπική και επιχειρηματική ιστορία των ε­μποροβιομηχάνων από το Αγρίνιο, είναι ενδεικτική του κλίματος που επικρατεί στη χώρα μα­κριά από τα πεδία των μαχών.

ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ
Στην υπόθεση συμπλέκονται εσωτερικές α­ντιθέσεις στο μπλοκ πολιτικής εξουσίας, ίσως η υπόθεση να χρησιμοποιείται και ως μοχλός πίε­σης προς όποιους πολιτικούς, όπως ο πρωθυπουργός Θ. Σοφούλης, εκδηλώνουν κάποιες διαλ­λακτικές τάσεις. 
Δεν αποκλείεται να υποκρύ­πτονται ακόμη επιχειρηματικές αντιπαλότητες για τον έλεγχο του κυκλώματος καπνού και, φυ­σικά, η προειδοποίηση προς όλους όσοι θα... σκέ­φτονταν να ενισχύσουν υλικά τους «κομμουνιστοσυμμορίτες», όπως την περίοδο του ΕΑΜ!
Δεκαοκτώ συνολικά βιομήχανοι φέρονται να ε­μπλέκονται, αλλά (προς το παρόν;) παραπέμπο­νται τρεις! Υπάρχουν ακόμη παλιοί «ανεξόφλη­τοι» λογαριασμοί και ο κοινός οικονομικός ε­κβιασμός: Δώσε μου για να μη σε κατηγορήσω για κομμουνιστή!
Τον τελευταίο ρόλο, όπως και του κατηγόρου, έχει αναλάβει ένας εσμός πρώην δοσίλογων, ταγματασφαλιτών κι ύστερα μελών της δυσώδους ορ­γάνωσης «Χ» - μόλις έχει συγκροτήσει και πολι­τικό κόμμα -με τον μανδύα της εθνικοφροσύνης και του αγοραίου πατριωτισμού. Τα αποδεικτικά στοιχεία είναι μια σειρά έγγραφα, που προέρχονται δήθεν από τo ΚΚΕ, απο­δείξεις με το δούναι και λαβείν της οικονομικής ενίσχυσης.
Υπάρχει ακόμη και το... κατακόκκινο χρώμα του πακέτου με τα τσιγάρα No 7. Κυκλοφορεί, υποτί­θεται, για να ενισχύονται οι κομμουνιστές. Τέτοια πακέτα, άλλωστε έχουν βρε­θεί και οε κρησφύγετα «συμμοριτών»! Δεν υπάρχει αμφιβολία στους εχέφρονες ότι τα «έγγραφα» είναι πλαστά και τα «αποδεικτικά» στοιχεία γελοία. Παρ' όλα αυτά η υπόθεση οδηγείται εσπευσμένα στο στρατοδικείο.

ΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ
Οι μάρτυρες κατηγορίες που παρελαύνουν είναι «Χίτες», άνθρωποι και α­ξιωματούχοι της Ειδικής Ασφάλειας. 
Οι τελευταίοι δεν αποκλείουν οι Παπα­στράτοι να ήταν χρηματοδότες του ΕΑΜ παλιότερα... 
Μάρτυρες υπεράσπισης εί­ναι πρώην πρωθυπουργοί (Βούλγαρης, Παπανδρέου), στρατιωτικοί διοικητές (Σπηλιωτόπουλος κ.ά.). 
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η απολογία του Γιάννη Πα­παστράτου: Ποτέ δεν χρηματοδότησε τους κομμουνιστές, αν και «επανειλημμένως ηπειλήθη» από αυτούς. Ει­δοποίησε μάλι­στα και τον πρω­θυπουργό Γ. Παπανδρέου, όταν ο ΕΛΑΣ, τον Νο­έμβριο του 1944, αμέσως μετά την απελευθέρωση, του ζήτησε οικονομική Ενίσχυση. Την αρνήθηκε, όπως του συνέστησε ο Παπαν­δρέου, προβάλλοντας ως επιχείρημα ότι δεν μετέχει σε εράνους.
Το γεγονός ε­πιβεβαιωνόταν και με πρωθυπουργική επιστολή, που κατατέθηκε στο δικαστή­ριο. Αν ήταν χρηματοδότης, έλεγε ο Παπαστράτος, του ΚΚΕ δεν θα καταστρέ­φαμε στα Δεκεμβριανά μέρος του εργοστασίου του (έπαθε σημαντικές ζημιές, όταν έγινε θέατρο συγκρούσεων μεταξύ Άγγλων και ΕΛΑΣιτών)...
Για το «κόκκινο» Nο 7 είπε ότι πρόκειται για αστείο. Το τσιγάρο κυκλοφορούσε προπολεμικά ακόμη και το προϊόν διαφημιζόταν και στον Τύπο της Αρι­στεράς, όπως στις άλλες εφημερίδες. 
Σημειωτέον ότι οι διαφημιστικές καταχω­ρίσεις και το «πόσα πλήρωσε» γι' αυτές, συγκαταλέγονταν στα πειστήρια του εγκλήματος... 
Από πολιτική άποψη το σημαντικότερο που κατέθεσε ο Παπα­στράτος, ήταν άτι κάποτε οι κομμουνιστές του πρότειναν «να γίνει αρχηγός κρά­τους»! Αλλά αρνήθηκε...
Η πληροφορία δεν διασταυρώνεται από αλλού, αλλά έχει την αξία της όταν προέρχεται από τον πολιτι­κό και επιχειρηματία της εμβέλειας του. 
Η θέση του ήταν πως η όλη υπόθεση ήταν μια σκευωρία των ανθρώπων της «Χ» για οικονομικούς λόγους. Άφησε να εννοηθεί ότι αυτός δεν υπέκυψε στον εκβιασμό, ενώ οι άλλοι βιομήχανοι, που δεν κά­θισαν στο εδώλιο, μάλλον έπραξαν το αντίθετο... 
Το εκπληκτικό δεν ήταν η αθώωση των Παπαστράτων από το στρατοδικείο. Ούτε τα απειλητι­κά μηνύματα, που έστελνε η υπόθεση προς την οι­κονομική ηγεσία, η οποία έπρεπε να είναι «πα­τριωτική», να το αποδεικνύει συνεχώς και να συμ­μορφώνεται...
Αφού με την τρίμηνη προδικασία και εκδί­καση της υπόθεσης εξυπηρετήθηκαν οι όποιοι ά­μεσοι και έμμεσοι σκοποί, χρησιμοποιήθηκε εκ των υστέρων πάλι ως όπλο κατά του «κομμουνιστοσυμμοριτισμού».
Η παμψηφεί αθωωτική απόφαση των στρατοδικών, η αποφυλάκιση των κατηγορουμένων και η απόδοση τους στην κοινωνία ως «ασπίλους» δεχόταν ότι όλα ήταν μια σκευωρία των κομμου­νιστών! 
Αυτοί διοχέτευσαν τα πλαστά έγγραφα για να σπιλωθούν στυλοβάτες της οικονομίας. Να πα­ρουσιάσουν την "ηγέτιδα τάξη ως σάπια", να υ­πονομεύσουν τη μαχητικότητα τους στρατεύματος και να διασπάσουν την ενότητα λαού και στρα­τού! Οι κατήγοροί τους εμφανίστηκαν ως όργανα, που δρούσαν κατ' εντολή των «κομμουνιστών των ε­χόντων ως έμβλημα το ψεύδος και την απάτην».
Στο περιθώριο όλων αυτών, η «δίκη των βιο­μηχάνων» χρησιμοποιήθηκε ακόμη και ως «πλυ­ντήριο» για τη λειτουργία και τις δολοφονικές ποι­νές που επιβάλλανε τα στρατοδικεία. 
Ο στρατοδίκης εισηγητής της αθώωσης αλλά και ο νόμι­μος Τύπος των ημερών ήταν σαφείς: «Η δίκη αυ­τή θα ευχαριστήσει όλον τον ελληνιτκόν λαόν και τον μαχόμενον στρατόν... Θα ακουσθεί και πέραν των συνόρων ότι εις την Ελλάδα απονέμεται πραγ­ματική Δικαιοσύνη». 
Ήταν η εποχή που διεθνώς η Ελλάδα κατηγορούνταν για τις δίκες-παρωδίες και την επιβολή μαζικών θανατικών ποινών...

Ο πολιτικός εκπρόσωπος της οικογένειας Παπαστράτου,
Ο Γιάννης, έγινε γερουσιαστής και βουλευτής στον Μεσοπόλεμο.Φιλελεύθερο πνεύμα πολιτεύτηκε στην Αιτωλοακαρνανία και την Αττική με τους «Προοδευτικούς» του Καφαντάρη.
Οι Παπαστράτοι, οι «τέσσερις τροχοί της αυ­τής αμάξης» είχαν διακριτούς ρόλους στη λει­τουργία των επιχειρήσεων τους. 
Τη νομική και πολιτική εκπροσώπηση είχε αναλάβει ο Γιάν­νης Παπαστράτος. Θα τον διαδεχτεί, όταν α­ποχωρήσει από το προσκήνιο ο ανιψιός τους Θ. Καψάλης. 
Ο Γιάννης Παπαστράτος (1879-1958 ) ανέλαβε να είναι ο πολιτικός της οικο­γένειας. Ύστερα από σπουδές στη Νομική Αθη­νών άσκησε τη δικηγορία στο Αγρίνιο.
Ήταν φιλελεύθερο πνεύμα και η υπογρα­φή του βρίσκεται σε τηλεγράφημα, που είχαν αποστείλει προοδευτικοί παράγοντες της πό­λης προς τον αρχαιόπληκτο καθηγητή Γ. Μυστριώτη, όταν ο τελευταίος περιόδευε, ως άλ­λος ιεραπόστολος, υπέρ της αρχαΐζουσας γλώσ­σας: «Παρακαλούμεν να μην επισκεφθήτε την πόλιν μας, του γλωσσικού ζητήματος εξαντληθέντος...»

ΣΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ
Εγκαταλείποντας το 1914 τη διακονία προς τη Θέμιδα, άρχισε να υπηρετεί τον κερδώο Ερμή, με καταπληκτική επιτυχία. Το τεράστιο κεφάλαιο που συσσώρευσε η οικογένεια τα τρία τελευταία χρόνια του Α' Παγκοσμίου Πο­λέμου, ήταν κυρίως έργο δικό του, αφού οι τρεις άλλοι αδελφοί βρέθηκαν αποκλεισμένοι στο εξωτερικό.
Ενώ οι Παπαστράτοι έχουν βάλει τη σφρα­γίδα τους στην ανάπτυξη του Αγρινίου και θε­ωρούνται από τότε ευεργέτες της πόλης, ο Γιάν­νης αποφασίζει να διεκδικήσει το αξίωμα του δημάρχου. 
Διακηρύσσοντας ότι «ουδενός κόμ­ματος είναι υποψήφιος», δραστηριοποιήθηκε για την εκλογή του. Εκείνες, όμως, οι εκλογές αναβλήθηκαν δύο φορές κι όταν έγιναν, τον Οκτώβριο του 1925, επί δικτατορίας Πάγκα­λου, δεν πήρε μέρος ο Παπαστράτος.
Το 1929, όταν γίνονται οι εκλογές πρώτη φορά για την ανάδειξη γερουσιαστών, θα είναι υποψήφιος στην Αιτωλοακαρνανία. 
Είναι η περίοδος, όπου αρκετοί μεγαλοεπιχειρημα­τίες (Χατζηκυριάκος, Στρίγκος κ.ά.) δοκιμά­ζουν την τύχη τους στην πολιτική - οι περισ­σότεροι χωρίς επιτυχία και συνέχεια.

«ΥΠΕΡΚΟΜΜΑΤΙΚΟΣ»
Παραδόξως, στις βιογραφίες του, αποσιω­πάται ότι ήταν υποψήφιος του κόμματος των Προοδευτικών Φιλελευθέρων του Γ. Καφα­ντάρη. 
Ίσως επειδή έτσι, υποτίθεται, έχανε το «φωτοστέφανο» του υπερκομματικού! 
Μετέ­χει ενεργά στον προεκλογικό αγώνα και ε­κλέγεται ανάμεσα στους τρεις γερουσιαστές του νομού. Στη γερουσία η παρουσία του είναι αισθητή όταν γίνεται συζήτηση για τα φορολογικά θέματα και ειδικά για το καπνικό ζή­τημα, στο οποίο θεωρείται αυθεντία.
Σης βουλευτικές εκλογές του 1933 θα εί­ναι υποψήφιος στην Αθήνα, πάλι, με το κόμ­μα του Καφαντάρη και θα εκλεγεί βουλευτής. Διακρίνεται και τότε για τις αναλυτικές και τεκμηριωμένες απόψεις του γύρω από το κα­πνικό. 
Στη διάρκεια της δικτατορίας του 1936 φαίνεται ότι ακολουθεί το ρεύμα των μεγαλοεπιχειρηματιών, που συμμερίζονται τη «χρεο­κοπία» του κοινοβουλευτισμού και στηρίζουν τη «λύση» Μεταξά.
Στο πλαίσιο των θεωριών περί αυτάρκειας της Ελλάδας που κυριαρχούν τότε, πρωτοστα­τούν στο «κίνημα» για την προώθηση κάθε ελ­ληνικού προϊόντος, με τις γνωστές αρχαιοπρέπειες. 
Το στίγμα των πολιτικών θέσεων δίνουν οι συνεχείς μάχες του για μείωση της φο­ρολογίας του καπνού, η εκτίμηση ότι τα φι­λεργατικά νομοθετικά μέτρα της βενιζελικής περιόδου προωθούνταν και εφαρμόζονταν πο­λύ γρήγορα. 
Χαρακτηριστικό είναι ότι προτεί­νει «την οργάνωσιν των παραγωγών εις συ­νεταιρισμούς... εις αντίρροπον των «μπολσεβικιζόντων» καπνεργατικών σωματείων και την διαφώτισιν αυτών».

 Το παραπάνω άρθρο είναι επεξεργασία  της δημοσιογραφικής δουλειάς του συναδέλφου Τάκη Κατσιμάρδου.
Επιμέλεια: ΠΑΛΛΑΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ - ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αναδημοσίευση από την "ΠΑΝΑΙΤΩΛΙΚΗ"

Εμείς ψάξαμε στον τύπο της εποχής εκείνης και σας παραθέτουμε τα παρακάτω:



Δίκη των Βιομηχάνων το 1948


Δίκη των Βιομηχάνων το 1948 (2)

Απολογία Ι. Παπαστράτου 1 ( Δίκη των Βιομηχάνων το 1948 )


Απολογία Ι. Παπαστράτου 2 ( Δίκη των Βιομηχάνων το 1948 )


Επιστροφή Ι. Παπαστράτου στο εργοστάσιο μετά την αθώωσή του


Για καλύτερη ανάγνωση των εφημερίδων, ακολουθήστε τους παρακάτω συνδέσμους:










4 σχόλια:

  1. Πολύ καλή δουλειά για ένα άγνωστο περιστατικό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ενδιαφέρον.Ενα ντοκουμέντο των ενδοταξικών αντιθέσεων

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Εξαιρετική παρουσίαση ενός πράγματι άγνωστου ιστορικού γεγονότος στον πολύ κόσμο.Να είσαι καλά Γίτσα με τα ντοκουμέντα σου.Κατά τ' άλλα τι είχες Γιάννη μ','τι είχα πάντα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Σας ευχαριστώ για την επίσκεψη και για τα σχόλια.
    Πράγματι όπως επισημαίνετε όλοι, σχεδόν άγνωστο το γεγονός της δίκης στην πλειονότητα του κόσμου.
    Εντυπωσιακή η απολογία του Παπαστράτου και ακόμη εντυπωσιακότερη (για μένα τουλάχιστον) η επάνοδός του στο εργοστάσιό του, η υποδοχή, ο λόγος των εργατών (αν ήθελαν ας έκαναν κι αλλιώς...) και ο "αντίλογος" του Παπστράτου με αποκορύφωμα την ερώτηση.."Θέλω να πιστεύω ότι μέσα σε εμάς δεν υπάρχει ούτε ένας που να συμπαθεί το κακούργον κόμμα. Αν όμως υπάρχει κανείς θα τον παρακαλέσω να απομακρυνθεί από ημάς το ταχύτερον...."

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Αν έχετε περισσότερες πληροφορίες για τα θέματά μας, καθώς και διορθώσεις ( "ουδείς αλάνθαστος...."), γράψτε μας στο gitsanas@gmail.com

Στείλτε μας και δικές σας σκέψεις, φωτογραφίες, κείμενά σας, ποιήματα στο gitsanas@gmail.com